Calcium wordt ook wel kalk genoemd. Het mineraal calcium (kalk) geeft stevigheid aan het skelet en gebit. Ook is calcium nodig voor het goed functioneren van de spieren en voor het geleiden van prikkels naar de zenuwen. Calcium is verder onder andere betrokken bij de bloedstolling, de celgroei en de hormoonstofwisseling.
Het is een bestanddeel van melk en melkproducten, en ook van groenten, noten en bonen. Het is een essentiële stof voor het behoud van het menselijk skelet en de tanden. Het speelt ook een rol in de zenuw en spier functies.
Men heeft calcium nodig voor de opbouw van botten, tanden en nagels, voor de bloedstolling, de werking van het hart, en het reactievermogen van de spieren.
Eén op de vier Nederlandse vrouwen en één op de twaalf Nederlandse mannen krijgt osteoporose (botontkalking).
Uw lichaam heeft een voorraadje van ongeveer 1200 g calcium. Het grootste deel daarvan (99%) zit in uw botten.

Waar zit calcium in?
 
Calcium komt vooral voor in zuivelproducten zoals melk en kaas. calcium zit in: peulvruchten, soja en sojaproducten, noten, groenten, volle granen en gedroogd fruit.
Brood, groenten, peulvruchten en aardappelen bevatten veel minder calcium dan zuivelproducten, maar dragen wel bij aan de totale calciumvoorziening. Calcium zit in alle melkproducten. Het maakt niet uit of u nu volle, halfvolle of magere producten gebruikt.
Hoeveel calcium zit er in zuivel? 
 Zuivelproduct Calcium (in mg)
1 glas halfvolle melk 185
1 schaaltje yoghurt 155
1 plak Goudse kaas 225
10 gram boter 1,5
Hoeveel calcium heb ik nodig?
 
Aanbevolen hoeveelheden calcium is gesteld op 700-1000 mg. per dag. De benodigde hoeveelheid calcium is onder andere afhankelijk van leeftijd en geslacht. Volgens de Gezondheidsraad hebben volwassen mannen en vrouwen (19-50 jaar) gemiddeld 1000 milligram (= 1 gram) calcium nodig. Dit komt overeen met 4 à 5 glazen melk.
Het lichaam is in staat calcium op te nemen in de botten tot ongeveer 35 jaar, belangrijk hierbij is beweging en belasting van de botten én zonlicht. Hele dagen voor de TV en met de bus naar school is dus niet bevorderlijk voor de opbouw van stevige botten. Na 35 jaar worden de botten alleen nog maar brozer, extra calcium voor de versteviging van botten heeft dan écht geen zin meer.
De dagelijks behoefte aan calcium (= 'kalk') is ca.:
- zuigelingen: 75-90 mg calcium per dag
- kinderen van 0,5 tot 7 jaar: 400-600 mg calcium per dag
- kinderen van 7-10 jaar: 600-800 mg calcium per dag
- meisjes van 10-16 jaar: 700-1000 mg calcium per dag
- jongens van 10-16 jaar: 900-1200 mg calcium per dag
- meisjes van 16-19 jaar: 700-900 mg calcium per dag
- jongens van 16-19 jaar: 800-1100 mg calcium per dag
- volwassenen van 19-50 jaar: 700-900 mg calcium per dag
- volwassenen ouder dan 50 jaar: 800-1000 mg calcium per dag
- zwangere vrouwen: 800-1000 mg calcium per dag
- zogende vrouwen: 900-100 mg per calcium dag
Calcium-tekort
Bij zuigelingen kan bij een tekort aan calcium spierkramp ontstaan. Bij ouderen kan een te lage calciuminname leiden tot osteoporose (botontkalking). Wanneer calcium door een tekort aan vitamine D niet voldoende wordt opgenomen, kan osteomalacie (beenverweking) ontstaan.
Andere gevolgen van een tekort aan calcium zijn een vertraagde bloedstolling en - bij een ernstig tekort - spierkrampen.Calcium of kalk komt vooral voor in melk en zuivelproducten (ca. 200 mg per glas melk of grote plak kaas). Bij normaal gebruik daarvan wordt ruim voldoende calcium in het lichaam opgenomen. Vitamine D is belangrijk voor een goede opname ( = resorptie) van calcium in de darm.
Een teveel aan calcium verstoort de opname van ijzer, zink, magnesium en fosfor. Ook kunnen er nierstenen ontstaan en kan de botopbouw in het gedrang komen, waardoor botten zwakker worden.
 
Adviezen met betrekking tot de calciumopname:

• Eet minder dierlijke eiwitten (vlees, vleeswaren, kaas), deze bevatten veel fofor.
• Eet meer calciumrijke producten.
• Hou de calcium-fosfor verhouding in de gaten.
• Het gelijktijdig eten van dierlijke eiwitten en calciumrijke producten is in verband met voorkoming van botontkalking zinvol.
• Eet minder verzadigde vetten.
• Drink minder koffie (cafeïne).
• Zorg voor voldoende vit D (zonlicht)
• Zorg voor voldoende beweging.

De opname van calcium kan positief worden beïnvloed door: plantaardige eiwitten, vitamine D (zonlicht in combinatie met beweging), lactose (melk wel, alleen niet te veel), calciumgebrek (het lichaam neemt % gewijs meer op)
De opname van calcium kan negatief worden beïnvloed door: dierlijke eiwitten (hoog fosforgehalte), oxaalzuur (in spinazie, rabarber, postelein), fytinezuur (in rauwe zemelen en granen), gestoorde vetresorptie (bijvoorbeeld bij lever en galkwalen), een hoog vet gebruik, cafeïne (bijvoorbeeld koffie en chocola), witte suiker (honing is beter).
Calcium supplementen
Het kan zinvol zijn extra calcium in te nemen om te voorkomen dat de calcium die het lichaam nodig heeft aan de botten onttrokken wordt. Gebruik altijd een preparaat waar naast calcium ook magnesium in zit. Magnesium bevordert de opname van calcium. Oesterkalk bevat van nature al de juiste verhouding calcium: magnesium.

Uit onderzoek blijkt dat mensen die veel zuivelproducten en veel groente en fruit gebruiken, daarmee hun bloeddruk kunnen verlagen. Dit geldt zowel voor mensen met een hoge bloeddruk als voor mensen met een normale bloeddruk. Men vermoedt dat dit komt door het calcium in zuivel. Calcium beïnvloedt waarschijnlijk de hormonen die de bloeddruk regelen in ons lichaam.
Calcium is ook nodig voor de werking van de spieren en is een bouwstof voor hormonen, lichaamscellen en spieren.